Sankt Petersburg

Miasto

Sankt Petersburg to drugie co do wielkości miasto w Rosji. Przez Rosjan miasto bywa nazywane »północną stolicą«, »kulturalną stolicą kraju«, »Wenecją Północy« i »Palmirą Północy«.

Sankt Petersburg (ros. Санкт-Петербург) położony jest w delcie Newy nad Zatoką Fińską będącą częścią Morza Bałtyckiego. Petersburg jest położony średnio 3 m n. p. m., co determinuje częste (szczególnie w przeszłości historycznej) podmycia budynków przez Newę i wody morskie. W pobliżu Petersburga znajduje się też największe jezioro Europy - Ładoga. Współrzędne miasta to 59º 57’ N oraz 30º 19’ E. Z racji na dalekie północne położenie, występuje tu w lecie zjawisko białych nocy. Najdłuższy dzień trwa w tym czasie blisko 19 godzin, a Słońce tylko na krótko chowa się za horyzontem. Średnia temperatura w miesiącach zimowych wynosi -5,6 ºC, a letnich 15ºC. Merem Sankt Petersburga jest Walentyna Matwijenko. Zarząd miasta urzęduje w Instytucie Smolnym.

Przeczytaj więcej o położeniu i klimacie miasta.

Ludność

Sankt Petersburg liczy 4,9 mln mieszkańców, a aglomeracja zależnie od delimitacji od 5,2 do 6,3 mln ludzi. Ludność miasta w 86% stanowią Rosjanie.

Pozostali to głównie Ukraińcy i Białorusini, ale też Finowie, Tatarzy, Wepsowie oraz przybysze z Kakukazu i Azji Centralnej. Do Petersburga imigrantów przyciąga nie tylko wysoki standard życia oraz możliwości zarobkowe, ale i możliwość zdobycia wykształcenia.

Średnia oczekiwana długość życia w Sankt Petersburgu w 2009 r. wyniosła 71,3 lata, co stanowi wartość o 2,5 roku wyższą od średniej ogólnorosyjskiej. Mimo iż liczba urodzeń jest niższa od liczby zgonów, napływ migracyjny ludności z innych regionóe Rosji powoduje, iż przyrost rzeczywisty jest dodatni (patrz rycina 1) i w 2009 r. wyniósł 4‰. Należy zauważyć, iż ubytek naturalny w mieście jest niższy niż średnia dla całego kraju.

Rycina 1. Zmiany liczby ludności w Sankt Petersburgu

42% petersburżan posiada wykształcenie wyższe, a 30% świadectwo szkoły zawodowej. W Petersburgu znajduje się 53 publicznych i 40 prywatnych szkół wyższych, na których uczy się około 360 tysięcy studentów.

W mieście zarejestrowane są 268 konfesje i grupy religijne. Zdecydowana większość petersburżan jest jednak wyznania prawosławnego. W Petersburgu znajduje się również sześć kościołów katolickich. Liczba katolików oceniana jest na kilka tysięcy ludzi: wielu z nich jest pochodzenia polskiego. Szacuje się, że w Petersburgu może mieszkać od kilku do nawet 30 tysięcy Polaków. Obecnie istnieje kilka polskich zrzeszeń.

Ekonomika

Sektor usług wytwarza 65,8% produktu brutto Sankt Petersburga, 34,2% — przemysł i budownictwo.

Największa część produktu brutto miasta jest wytwarzana przez następujące sekcje ekonomiczne: przemysł przetwórczy, handel detaliczny i hurtowy, usługi związane z nieruchomościami oraz łączność. Przy czym w przeciwieństwie do tendencji występujących w większości miast europejskich w ciągu ostatniej dekady odnotowano wzrost znaczenia sekcji przemysłu przetwórczego przy jednoczesnym spadku udziału procentowego handlu detalicznego i hurtowego, łączności.

Petersburg to czwarta największa jednostka administracyjna w Rosji pod względem PKB — po Moskwie, obwodzie tiumeńskim i obwodzie moskiewskim. Pod Petersburgiem są zlokalizowane bieguny wysokich technologii (tzw. parki naukowe). Zgodnie z uchwalonym w 2005 r. projektem w obwodzie leningradzkim tworzona jest strefa wysokich technologii. W 2008 r. Petersburg generował 4,2% PKB Rosji, w ciągu ostatniej dekady znaczenie miasta w gospodarce kraju uległo wzmocnieniu (patrz rycina 2). Ostatnio obserwuje się wzrost inwestycji w rejonie Petersburga spowodowany przede wszystkim ulgami dla inwestorów, rosnącą atrakcyjnością rynku rosyjskiego oraz dogodnym położeniem miasta.

Rycina 2. Udział gospodarki Sankt Petersburga w PKB Rosji

Miasto stanowi potężny ośrodek przemysłu ciężkiego (Zakład Kirowski, Elektrosiła, Leningradzki Zakład Metali — LMZ, Zakład Newski), a także stoczniowego (Stocznia Bałtycka), środków transportu (fabryki Toyota, Ford, Nissan, Skania-Piter), przemysłu precyzyjnego (np. optycznego — ŁOMO), spożywczego (szczególnie mięsnego, mleczarskiego, cukierniczego i przetwórstwa ryb), chemicznego i innych. W Petersburgu swoją siedzibę ma największy producent piwa w Rosji - kompania Baltika i założone w 1718 r. przedsiębiorstwo Poliustrowo — jeden z najstarszych producentów wód mineralnych w kraju.

Petersburg to największy bałtycki i drugi co do wielkości rosyjski (po Noworosyjsku) port morski Rosji, a także ważny port rzeczny. 80 km na zachód od Petersburga znajduje się elektrownia atomowa w Sosnowym Borze o mocy 4000 MW (o 4 »bezpiecznych« reaktorach grafitowych). Petersburg stanowi wielki węzeł kolejowy i drogowy. Nadal trwa budowa petersburskiej obwodnicy. Na uwagę zasługuje też 4-liniowe metro liczące ponad 100 km długości. Petersburg posiada też dwa lotniska: Pułkowo I (port wewnętrzny) i Pułkowo II (międzynarodowy).

Problemem Petersburga jest sytuacja ekologiczna - nadal około 15% ścieków komunalnych nie jest oczyszczanych. Około 30 km od Petersburga zlokalizowany jest składowisko Krasnyj bor, w którym zdeponowane jest około 1,5 mln ton toksycznych odpadów.

Turystyka

Działalność turystyczna generuje obecnie 10% ogólnych dochodów budżetu miasta. W mieście znajduje się ponad 3000 zabytków i około 900 placówek kulturalnych.

Trzy główne stare arterie miasta to Prospekt Newski, Wozniesienski oraz ulica Grochowa, które rozchodzą się promieniście od pałacu Admiralicji. Petersburg położony jest na 42 wyspach, nad 40 kanałami. Wody wewnętrzne zajmują blisko 10% powierzchni miasta. W samym centrum miasta znajduje się ponad 300 mostów, natomiast w całym Petersburgu jest ich około 800, w tym 218 dla pieszych. Najdłuższy most, Bolszoj Obuchowskij most (Newa) liczy 2824 m, a najszerszy, Sinij most (Mojka) - 99,5 m szerokości.

W mieście znajduje się około 150 hoteli, za najsłynniejsze uznaje się Hotel Grand Europa oraz Astoria. Na 1000 mieszkańców przypada 7,2 miejsca w bazie turystycznej (w wielu europejskich miastach wskaźnik ten jest nawet kilkukrotnie wyższy). W 2005 r. do Petersburga przyjechało 4,5 mln turystów. Liczba turystów odwiedzających Petersburg od paru lat stale wzrasta. Problemem turyzmu w Petersburgu jest sezonowość: przyjazdy turystów rozkładają się głównie w czasie białych nocy (kiedy obłożenie hoteli sięga ponad 90%), natomiast znacznie mniej wycieczek odbywa się zimą czy jesienią.

W celu dalszego rozwoju turystyki stale rozbudowuje się bazę turystyczną. Władze miasta wytyczyły specjalne strefy, które przeznaczone będą jedynie pod budowę obiektów pobytowo-noclegowych oraz ich infrastruktury. Władze miasta zamierzają wydać w najbliższym czasie 150 mln rubli na reklamę miasta. Plan zakłada również wydanie 45 mln rubli na bilbordy reklamowe w stolicach Europy Zach. i Tokio. Kolejne 45 mln rubli jest przeznaczone na organizacje międzynarodowych wystaw i prezentacji.

Historia i współczesność

Za datę założenia Sankt Petersburga uznaje się 27 maja 1703 roku. Pierwszym budynkiem miasta była Twierdza Pietropawłowska. W 1712 r. Petersburg był desygnowany na stolicę Rosji.

Dogodne położenie Sankt Petersburga dawało Rosji nie tylko upragniony dostęp do Bałtyku, ale stanowiło również jej okno do Europy. Miasto stale się rozrastało i stało się powodem do dumy i zachwytu carów. Na początku XIX wieku w Sankt Petersburgu mieszkało już więcej ludzi niż w Moskwie. Petersburg opisywany przez Napoleona jako mózg Rosji nie był głównym celem ofensywy francuskiej w 1812 r. Napoleon zaatakował bowiem na starą stolicę, serce Rosji, Moskwę. Dzięki temu Petersburg nie został zniszczony.

Kiedy Rosji przyszło w I wojnie światowej walczyć przeciw Niemcom, germańsko brzmiący Sankt Petersburg przemianowano na Piotrogród. Gdy komuniści obalili cara przenieśli stolicę do Moskwy, a Piotrogród stał się Leningradem. Podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej (1941-1945) leningradczycy wsławili się bohaterską Blokadą Leningradu trwającą 872 dni. Miasto, mimo wielkiego naporu ze strony hitlerowców, obroniło się. Z głodu zmarło wówczas 640 tysięcy ludzi. Po upadku ZSRR miastu przywrócono dawne imię Sankt Petersburga (w referendum »za« opowiedziało się 54% mieszkańców) i od 1992 roku jest miastem wydzielonym o statusie podmiotu w Federacji Rosyjskiej.

Trzechsetlecie miasta w 2003 r. było okazją nie tylko do wypromowania Sankt Petersburga, ale i do jego liftingu: na renowację miasta wydano wówczas ponad miliard USD. W lipcu 2006 r. w Petersburgu miał miejsce zjazd grupy G8, czyli koalicji ośmiu najbardziej wpływowych gospodarczo i politycznie państw świata. Co roku w sezonie letnim w Petersburgu odbywa się międzynarodowe forum ekonomiczne. W zeszłorocznym XI forum wzięło udział 6 tys. gości z ponad 60 krajów, w tym 14 prezydentów, 11 premierów, 4 wicepremierów i 64 ministrów. Podpisano kontarkty handlowe na łączną sumę 13,5 mld USD. Do Petersburga przyjechali wówczas prezesi 200 największych światowych korporacji.

Petersburg zwiększa wciąż fundusze na lobbing miasta zagranicą. Zapraszamy do zobaczenia dwóch krótkich filmów kampanii reklamowej Petersburga (2008 r.).




Powyżej ukazana reklama Petersburga ma w humorystyczny sposób przybliżyć miasto (potencjalnym) zachodnim turystom. Jest to kontynuacja kampanii bilboardowej z 2007 r. prowadzonej m.in. w Paryżu, Londynie, Amsterdamie, Pradze i Frankfurcie. Reklama odwołuje się do starego (sięgającego czasów zimnej wojny) stereotypu o niedźwiedziach, które są obecne w codziennym życiu rosyjskich (radzieckich) miast. Niedźwiedzie obecne w reklamie były oczywiście filmowane osobno, w specjalnych boksach, które swymi konturami imitowały kształty znanych petersburskich zabytków. Wskutek zabiegów graficznych zostały później wpisane w kadry zdjęć Ermitażu i soboru Kazańskiego. Stąd też tytuł kampanii marketingowej: Saint Petersburg — no bears, just beauties (Sankt Petersburg — żadnych niedźwiedzi, czyste piękno). Agencja reklamowa: Wołga Wołga.