Sankt Petersburg został ogłoszony przez UNESCO ósmym najbardziej atrakcyjnym miastem świata. Badania Światowej Organizacji Turystycznej wykazały, że 30 mln turystów chciałoby odwiedzić to miasto. Nadal problemem jest małe rozreklamowanie miasta, według UNESCO tylko 15% ludności świata wie o walorach turystycznych Petersburga. Większość kojarzy Rosję głównie z Moskwą. Ma się to zmienić: już w 2012 r. Petersburg wejdzie do dziesiątki najczęściej odwiedzanych miast świata.

Podobieństwa

Centrum Ochta

Jaki jest najwyższy budynek w Petersburgu? Obecnie jest nim wieża telewizyjna, a tuż za nią Twierdza Pietropawłowska, będąca jednocześnie również najstarszym budynkiem miasta. Jednak ostatnio władze Petersburga podjęły decyzję o zezwoleniu na budowę na prawym brzegu Newy nowoczesnego zespołu biurowego. Kompleks ma stanąć naprzeciwko soboru Smolnego, tuż przy moście Piotra Wielkiego w dzielnicy Bolszaja Ochta. Inwestycja ma ożywić miasto i przynieść regularne zyski do budżetu Petersburga. W lecie 2006 r. ogłoszony został konkurs na projekt architektoniczny, do którego zaproszeni zostali Jean Nouvel (Paryż), Herzog & de Meuron (Bazylea), RMJM (Londyn), O.M.A. (Rotterdam), Daniel Libeskind (Nowy Jork) oraz Massimiliano Fuksas (Rzym). Biurowiec Centrum Ochta (ros. Охта-центр) ma sięgnąć wysokości 396 metrów (77 pięter). Projekty wraz z wybraną propozycją (pierwszy obrazek od lewej) ukazano na powyższych fotografiach.

Teren Centrum Ochta ma mierzyć 66,5 ha. Razem ze wszystkimi 77 etażami powierzchnia projektu ma wynieść 1 mln m². Przedsięwzięcie będzie kosztować 60 mld rubli, z czego 49% funduszy wyłożą władze miasta, a 51% kompania Gazprom - neft'. Stąd projekt był często określany mianem Gazprom City.

Propozycja wzbudza jednak wiele kontrowersji. Do przeciwników inwestycji należy m.in. Michaił Piotrowski, dyrektor Ermitażu, który twierdzi, że budowa wysokośiowca naruszy charakter XVIII-wiecznego miasta, mimo iż jest on budowany stosunkowo daleko od Newskiego Prospektu czy samego muzeum Ermitażu. Według sondażu gazety Sankt-Peterburgskije wiedomosti 90% petersburżan jest przeciw lokalizacji wieżowca naprzeciw soboru Smolnego. Sam przewodniczący Rady Federacji Rosji powiedział, że pomysł Centrum Ochta to „obraza w serce Petersburga”.

Podobnego zdania co mieszkańcy Ochty są właściciele mieszkań przy prospekcie Primorskim. Aby uchronić się od przeprowadzki postanowili założyć pod swoimi domami skwer i nazwali go imieniem prezydenta Putina. Wszystko to, aby uniemożliwić budowę nowego biurowca. Później stanął tu również pomnik... psa Putina - labradora Koni. Póki co nie wiadomo, czy ktoś zdecyduje się zadrzeć z samym psem prezydenta.

Więcej zdjęć projektów można zobaczyć na oficjalnej stronie przedsięwzięcia: www.city-gazprom.ru.

Polityczny Petersburg

Petersburg to miasto, skąd pochodzi większość obecnych elit politycznych Rosji. Urodzili się tu W. Putin, S. Iwanow, D. Miedwiediew. Władimir Putin mieszkał niegdyś w Petersburgu na Drugiej Linii 12 mieszkania 7. Gdy został prezydentem przez pewien czas mieszkaniem zajmowała się sama Rada Miejska. D. Miedwiediew mieszkał z kolei na obrzeżach miasta, wiele lat później ktoś na jego bloku napisał - „tu urodził się przyszły prezydent Rosji”. Jak wskazują ostatnie wydarzenia polityczne - nie mylił się.

Sankt Petersburg w latach 90-tych był miastem ściśle związanym z liberalną partią Jabłoko, która przeciwstawiała się jelcynowskiej prywatyzacji w Rosji. Dziś o dawnej sile partii Jabłoko przypomina siedziba partii niedaleko Newskiego Prospektu. W wyborach w grudniu 2007 r. pewnie zwyciężyła Jedna Rosja wspierana przez prezydenta z 50,33% poparcia (w porównaniu - 64,30% w skali kraju). Petersburżanie poszli też w sukurs drugiej partii przychylnej Putinowi - na Sprawiedliwą Rosję oddano tu 15,13% głosów (Rosja - 7,74%). Komuniści zdobyli poparcie 12,46% petersburżan (kraj - 11,57%), a Liberalno-Demokratyczna Partia Rosji - 7,48% (8,14%). O Jabłoku pamiętało tylko 5,27% głosujących (Rosja - 1,2%). Z 3,75 mln petersburżan uprawnionych do głosowania do urn poszło 51,6% (Rosja - 63,8%).

Petersburżanie

Petersburskie akcenty literackie nie kończa się tylko na powiązaniach z życiorysami sławnych poetów i pisarzy. Często - tak jak u Gogola, Dostojewskiego, Tołstoja, Puszkina czy Leskowa - zdarzenia literackie rozgrywają się na podwórkach i ulicach miasta. „Newski Prospekt” Gogola, „Białe noce” Dostojewskiego już w tytule ukazują, gdzie przebiega akcja. Uroki miasta opiewali również O. Mandelsztam czy A. Achmatowa i J. Brodski. „Kocham cię, Grodzie mój Piotrowy” - mówił A. Puszkin. Natomiast niezaprzeczalnie najbardziej petersburski z rosyjskich pisarzy - F. Dostojewski mieszkał na Zaułku Kuzniecznym. Obecnie mieści się tam muzeum, można obejrzeć jego gabinet pedanta, zrekonstruowany według starych fotografii. Z kolei Rodion Raskolnikow ze „Zbrodni i kary” żył na rogu Grażdanskiej i Zaułku Stolarnego.

Z Petersburgiem ma związek fabuła wielu znanych rosyjskich filmów. To tu Daniła Bagrow (w jego roli Siergiej Bodrow) z kultowego rosyjskiego filmu Brat (1997 r.) rozprawia się z szajką złoczyńców. To w Petersburgu Masza z filmu Piter FM (2006 r.) gubi telefon komórkowy i poznaje Maksima. Nie wspomianając już o filmie Bandycki Petersburg, ale jest to oczywiście jedynie fikcja filmowa... Oczywiście Petersburg doczekał się także kilkudziesięciu filmów o sobie, niekiedy nawet wyświetlanych w polskiej telewizji (np. na TVP: dokument Okiem mistrza - Petersburg Zanussiego oraz reportaż Białe noce w Petersburgu francuskiej telewizji).

Do najbardziej znanych piosenek o mieście należy Petersburg - Leningrad (Петербург-Ленинград) Borisa Moisiejewa (Борис Моисеев) i legendarnej Ludmiły Gurczenko (Людмила Гурченко). Nagranie piosenki jest dostępne na rosyjskich stronach Youtube: link. Druga piosenka to W Petersburgu burza (В Петербурге гроза, muzyka i słowa: A. Łukjanow): wykonuje sama primadonna wschodnioeuropejskiej estrady - Ałła Pugaczowa (Алла Пугачева): link.

Petersburg doczekał się także dwóch planetoidów nazwanych swoim imieniem. To 830 Petropolitana, odkryta w 1916 r. przez Grigorija Nieujmina oraz 2046 Leningrad, odkryta w 1968 r. przez Tamarę Smirnową - rosyjską astronom urodzoną w Petersburgu.

Petersburżanie wyróżniają się na tle Rosjan. Zazwyczaj są niezwykle eleganccy, nawet jeżeli są w złej sytuacji materialnej. Dostrzegalna jest u nich mniejsza nostalgia do samego komunizmu, choć istnieje wielkie przywiązanie do dawnej nazwy miasta - Leningrad. Duże jest również zamiłowanie do samego miasta, o czym świadczy między innymi fakt, że urzędnicy państwowi pochodzący z Petersburga w Moskwie wzajemnie się wspierają i starają się zawsze pamiętać w swych decyzjach o rodzinnym Sankt Petersburgu. Stąd wielkie były nadzieje (po części spełnione) związane z objęciem w grudniu 1999 r. urzędu prezydenta Rosji przez urodzonego nad Newą Władimira Putina. Co poniektórzy oczekiwali wówczas nawet przeniesienia stolicy Rosji do Sankt Petersburga.

W promieniu 100 km od Sankt Petersburga mnóstwo jest domków letniskowych mieszkańców, czyli tzw. dacz. Petersburżanie śmieją się, że ich wszystkich po powrocie z dacz łączy jedno - kac.

Na 100 mieszkańców Sankt Petersburga przypada aż 115 telefonów komórkowych (dane Ministerstwa Kultury i Masowej Komunikacji FR).

Dialekty

Dialekty języka rosyjskiego to nie tylko kwestia rubieży Rosji. Za najbardziej wyróżniające się dialekty uznaje się wymowę kaukaską, nadwołżańską i syberyjską. Niewielu Polaków zdaję sobie sprawę z istnienia petersburskiego dialektu języka rosyjskiego. Petersburżanie nie zawsze bowiem przejmują się wytycznymi, które ustala się w Moskwie (jak wiadomo tereny centralnej Rusi, w tym obwodu Moskiewskiego uważa się za obszary średnioruskiego dialektu).

Swoiste przykłady odmiennej artykulacji to m.in.: moskiewska булоШная i petersburska булоЧная; конеШно i конеЧно; сквореШник i сквореЧник. Zatem petersburska wymowa jest standardowo bardziej zbliżona do pisowni. Językoznawcy mówią również o przeistaczaniu nad Newą wymowy zaimka Что (w miejsce tradycyjnej wymowy Што). A moskiewski белый хлеб to w piekarni z okolic Newskiego często po prostu булка. Moskwianie wchodzą do mieszkania przechodząc przez подъезд, a petersburżanie częściej określają klatkę schodową słowem парадная.

W Moskwie powstało nawet specjalne miano moskwian, którzy ulegli wpływom Petersburga (zresztą nie tylko tym językowym) - niegdyś popularne było określenie „napitrzyć się” (od potocznej nazwy Petersburga - Piter). Oczywiście wszelkie rozbieżności nie powinny być przyczyną nieporozumień językowych. Są to bowiem jedynie tendencje w mowie potocznej. Poniżej prezentujemy Rozmówki moskiewsko-petersburskie:

[Analiza na podstawie opracowania stowarzyszenia leksykografów Lingvo z 2005 r.]

Olimpiada 2020

Wygrana kandydatury rosyjskiego Soczi na organizację Zimowych Igrzysk Olimpijskich w 2014 r. pozytywnie wpłynęła na nastroje w Rosji. Z drugiej strony zniwelowała szanse Petersburga na organizację letnich igrzysk w 2016 r. W Komitecie Olimpijskim istnieje bowiem zasada kolejności kontynentów. Walentyna Matwijenko - mer miasta, latem 2007 r. zadeklarowała, iż miasto Sankt Petersburg będzie się ubiegać o organizację Letnich Igrzysk Olimpijskich dopiero w 2020 r.

Starania Petersburga o organizację tych zawodów sięgają lat 90-tych, jednak wówczas nie wypracowano wymaganych standardów. O organizację letnich igrzysk stara się także Moskwa, stąd watpliwości niektórych analityków, czy nie lepiej byłoby przygotować jednej, silnej rosyjskiej kandydatury. Zaletą aspiracji Petersburga jest nadmorska lokalizacja miasta, a jest to potrzebne do przeprowadzenia niektórych rywalizacji olimpijskich. Petersburg ma do czasu przeprowadzenia głosowania wybudować znaczną część infrastruktury komunikacyjnej i sportowej. Zaletą Petersburga jest dobrej klasy, wciąż rozbudowywana baza noclegowa. Należy pamiętać, iż Rosja mimo wielkich osiągnięć olimpijskich organizowała dotychczas jedynie raz igrzyska - letnie w Moskwie w 1980 r.