Ermitaż

Ermitaż (ros. Эрмитаж) położony jest tuż nad samą Newą, między Nadbrzeżem Pałacowym a placem Pałacowym. W skład Ermitażu wchodzi pięć zabytkowych budynków. Najstarszy i jednocześnie największy z nich to Pałac Zimowy, nieco młodszymi są: Mały Ermitaż, Stary Ermitaż oraz Teatr Ermitażu (w którym to także dziś odbywają się spektakle), natomiast najmłodszym, bo XIX-wiecznym gmachem jest Nowy Ermitaż. Ermitaż to z francuskiego pustelnia, to właśnie tutaj caryca Katarzyna II spędzała wiele czasu na samotnych rozmyślaniach. Niewielu ludzi miało dostęp do tego pałacu. Sama caryca mówiła, że tylko ona i myszy mogą zachwycać się bogactwami Ermitażu.

Czasy Związku Sowieckiego nie były dla Ermitażu okresem świetności. Radziecki rząd nie płacił wiele na utrzymanie Ermitażu, co gorsza Józef Stalin rozkazał sprzedać niektóre kosztowności Ermitażu zagranicę. Dziś zabiega się o powrót wielu dzieł sztuki do Rosji. W czasach radzieckich wiele bogactw pałacu było także przekazywanych innym muzeom na obszarze Związku Radzieckiego. Jednak i tak nie zaważyło to na atrakcyjności tak wielkiego muzeum.

Co ciekawe, pewna ilość dzieł sztuki została sprowadzona przez Armię Czerwoną do Rosji, w tym w znacznej mierze do Ermitażu, z Niemiec, tuż po pokonaniu Hitlera. W Rosji znajdują się one do dziś. Rząd FR utrzymuje stanowisko władz ZSRR, że zdobyte dzieła sztuki stanowią rekompensatę za starty Rosjan wyrządzone przez Niemców podczas II wojny światowej. Warto przypomnieć, że hitlerowcy znacznie zniszczyli trzecią część miasta Sankt Petersburga.

Dziś Ermitaż prowadzi wiele wystaw okresowych zagranicą, szczególnie w Europie Zachodniej i USA, promując tym samym rosyjską kulturę na świecie. Dyrektorem Ermitażu jest obecnie Borys Piotrowski. W muzeum stale pracuje około 2000 osób. Dziś Ermitaż powraca do dawnej chwały, sprowadza i selekcjonuje dzieła sztuki. Rekonstruuje zniszczone obiekty (przykładem może być zrekonstruowany tron carski).

Obecnie Ermitaż stanowi jedno z największych i najbogatszych muzeów świata. Kolekcjonowanie dzieł sztuki zapoczątkowały już zakupy Piotra Wielkiego, pośród których znajdował się słynny obraz „Dawid i Jonatan” Rembrandta. Obecnie w 400 salach sześciu budynków o łącznej powierzchni 125,5 tys. m² zgromadzono mnóstwo znakomitych dzieł sztuki z całego świata. Łącznie muzeum dziś posiada ponad 3 mln eksponatów, jednak większość z nich nie jest udostępniana dla turystów poza wystawami okresowymi. Mimo to, aby zobaczyć tylko te prezentowane, najważniejsze dzieła sztuki, na zwiedzanie Ermitażu należy przeznaczyć co najmniej dwa dni, ponieważ cały szlak zwiedzania mierzy blisko 25 km. Z kolei na pobieżne obejrzenie wszystkich eksponatów (1 min. - 1 eksponat), zwiedzając po 10 godzin dziennie, potrzeba 15 lat. Oczywiście przewodnicy ograniczają czas zwiedzania tego muzeum do kilku godzin, pokazując tylko „wyciąg” z bogactw Ermitażu.

W muzeum Ermitażu zgromadzono zarówno starożytne posągi, prehistoryczne kosztowności, egipskie mumie, jak i słynne nowożytne obrazy czy rzeźby. W Ermitażu znajdują się dwa z dziesięciu zachowanych do dnia dzisiejszego obrazów Leonarda da Vinci(Madonna Benois i Madonna Litta). W muzeum znajdują się ogromne zbiory kultury i sztuki rodzimej: rosyjskiej i syberyjskiej, jak i zagranicznej: flamandzkiej, holenderskiej, francuskiej, hiszpańskiej, chińskiej, japońskiej oraz perskiej. Warto dodać, że kolekcja sztuki hiszpańskiej w petersburskim Ermitażu jest największą taką wystawą na świecie poza Płw. Iberyjskim. Muzeum dysponuje także olbrzymimi zbiorami sztuki zachonioeuropejskiej, które są większe niż te luwryjskie. Natomiast zbiory dzieł Rembrandta są uważane za największe na świecie. Obowiązkowym punktem ekskursji po Ermitażu jest podłużna sala portretowa zasłużonych w Wojnach Napoleońskich, która przechodzi przez całą szerokość Pałacu Zimowego.

W Ermitażu istnieje następujący podział tematyczny:
-parter: sztuka starożytna i prehistoryczna
-pierwsze piętro: sztuka zachodnioeuropejska (V - XVIII wiek) oraz rosyjska
-drugie piętro: sztuka zachodnioeuropejska (XIX - XX wiek) oraz azjatycka

Cena biletu na wejście do Ermitażu dla obcokrajowców wynosi 350 rubli (około 40zł.), natomiast osobno płaci się za możliwość kamerowania (250 rubli) oraz fotografowania (100 rubli). Dzieci i młodzież otrzymują zniżkę w wysokości 50%.

Ermitaż w Internecie na: http://www.hermitagemuseum.org.

Wielki Pałac Jekateryninski w Carskim Siole

Carskie Sioło (ros. Царское Село) położone jest 25 km na południe od Petersburga. Podobnie jak Petersburg Carskie Sioło trzykrotnie zmieniało nazwę: w 1918 na Dietskoje Sieło(aby wymazać imię cara), w 1937 roku na Puszkin(w setną rocznicę urodzin poety), a w 1992 r. powrócono do pierwotnej nazwy.

Miejscowość została założona przez Katarzynę I, żonę Piotra Wielkiego, jako jej letnia rezydencja. Mimo że carski pałac letni powstał już w Peterhofie, stroniąca od morza caryca zdecydowała się wybudować nową siedzibę położoną w głębi lądu. Skromny pałacyk wzniesiony w latach 1717-1723 rozbudowała i upiększyła po śmierci Katarzyny caryca Elżbieta. Przed pałacem zleciła założyć ogród w stylu francuskim z równo przystrzyżonymi krzewami, geometrycznie rozchodzącymi się alejkami itd. Wciąż niezadowolona z wyglądu przebudowywanego już kilkakrotnie pałacu zatrudniła w końcu Warfołomieja Rastrellego, który znacząco zmienił wygląd pałacu. Niezliczone ilości zdobień, długie rzędy kolumn, dekoracyjność i przepych fasad pałacu zaprojektowanego przez Rastrellego są bardzo monumentalne, ale jednocześnie sprawiają wrażenie niesamowitej lekkości. Oprócz pałacu, Rastrelli zaprojektował również nieopodal barokowy Ermitaż, pawilon przeznaczony do przyjmowania mniejszej ilości gości(nie więcej niż kilkudziesięciu).

Gdy władzę objęła Katarzyna II, postanowiła zatrudnić szkockiego architekta, Charlesa Camerona, aby w kompleksie dobudował nowe, klasycystyczne gmachy, rzeźby oraz inne detale. Najwięcej sławy Cameronowi przyniosła galeria nazwana później jego imieniem. Ozdobiona popiersiami antycznych filozofów, poetów i władców oraz rzędami szeroko rozstawionych kolumn Galeria Camerona bardzo spodobała się Katarzynie II. Swoją architekturą Cameron nawiązywał do stylu Rastrellego. Zaprojektował również Chińską Wioskę i liczne rzeźby wzorowane na antycznych. Spełniał wszystkie kaprysy carycy.

Katarzyna zleciła też założyć, obok istniejącego już parku francuskiego, ogród w stylu angielskim ze stawem, wyspą i kanałem. Wkrótce nad Wielkim Stawem wzniesiono barokowy Pawilon Grota, którego budowę rozpoczęła jeszcze caryca Elżbieta. Wnętrze budynku pokrywa 250 000 muszli. Po drugiej stronie jeziora na kanale postawiono Most Marmurowy, a przy nim Turecką Łaźnię, wzniesioną już za czasów Mikołaja I. Wśród lasu ustawiono na skale rzeźbę „Dziewczyna z rozbitym dzbanem”, z którego wypływa strumień. Na wyspie, na samym środku stawu pozostawiono zbudowany przez Elżbietę drewniany domek, który nazwano Salą na Wyspie. Budynek jest połączony mostkiem z usytuowaną na wodzie Kolumną Czesmeńską, ozdobioną dziobami okrętów, upamiętniającą zwycięstwo Rosjan nad Turkami w walkach na Morzu Egejskim.

Wewnątrz Wielkiego Pałacu Jekateryninskiego znajduje się kilkadziesiąt komnat. Nadal nie wszystkie zostały odtworzone po zniszczeniach, jakie wyrządzili hitlerowcy w czasie II wojny światowej. W komnatach mnóstwo jest obrazów, często ukazujących carów. Charakterystyczne są też niebieskie piece w stylu holenderskim. Jednak największą atrakcją jest Bursztynowa Komnata - sala wyłożona sześcioma tonami starannie obrobionego bursztynu i włoskimi mozaikami. Bursztynowa powstała w Niemczech na zamówienie króla Prus Fryderyka Wilhelma I. W 1716 r. podarował on ją carowi Piotrowi Wielkiemu. Mniej znana, choć równie piękna jest Wielka Sala Tronowa (inaczej lustrzana lub balowa), o powierzchni ponad 800 m². W sali znajduje się kilkaset luster, okien, ponad 50 żyrandoli, złote zdobienia, rzeźby, sufit pokryty malowidłem Giuseppe Valerianiego pt. Tryumf Rosji z alegorycznymi postaciami bóstw i ludzi. W pobliżu pałacu mieści się siedziba dawnej elitarnej szkoły - liceum męskiego założonego w 1811 roku. Absolwentem tej szkoły był między innymi Aleksander Puszkin. Budynek jest udostępniony do zwiedzania.

1. Podmiejskim pociągiem z Dworca Witebskiego możemy dojechać do stacji Carskie Sioło (miasto Puszkin) w 25 minut, następnie autobusem nr 371 lub 382 do Muzeum Carskie Sioło(ul. Sadowaja) w 15 minut.
2. Z placu Wosstanija na Newskim Prospekcie sprzed stacji metra Moskowskaja autobusem linii 287 do Carskiego Sioła(30 min.), następnie autobusem nr 371 do Muzeum Carskie Sioło(ul. Sadowaja) w 15 minut.
3. Prywatnym busem bezpośrednio pod Pałac Jekateryninski (ul. Sadowaja) np. spod Ermitażu.

Pałac Jekateryninski otwarty jest w godzinach 10-18 (kasy są zamykane o godzinę wcześniej), codziennie z wyjątkiem wtorków i ostatnich poniedziałków każdego miesiąca. Bilety można kupić w holu Pałacu Wielkiego Jekateryninskiego, nie są sprzedawane z wyprzedzeniem.

Pałac Jekateryninski w Internecie: http://www.tzar.ru

Newski Prospekt

Newski Prospekt (ros. Невский проспект) to jedna z trzech głównych, starych arterii Sankt Petersburga. Podobnie jak ulica Grochowaja i Prospekt Wozniesienski, Newski rozpoczyna się tuż przy Pałacu Admiralicji, którego złota iglica widoczna jest na wewnętrznym odcinku prospektu, aż do rzeki Fontanki. Długi na 4,5 km Newski stanowi ścisłe centrum miasta. Prospekt jest otoczony XVIII- i XIX-wiecznymi kamienicami. Tylko nieliczne budowle (przedwojenny gmach szkoły, stacja metra i obelisk przy pl. Wosstanija) pochodzą z czasów radzieckich.

Prospekt był wytyczony i zaplanowany przez francuskiego architekta Alexandre`a Jeana Baptista Le Blonda na zlecenie cara Piotra Wielkiego. Początkowo pełnił rolę drogi na Nowogród, później stał się sercem stolicy nad Newą. Przez wiele lat prospekt kończył się na rzece Fontance, dlatego też kamienice położone za tą rzeką są mniej bogate niż budynki położone bliżej złotej iglicy Admiralicji. Na Newskim wielu dostojników budowało swoje rezydencje. Pierwszy pałac wzniósł w 1712 r. feldmarszałek Borys Szeremietiew, niedaleko prospektu, nad rzeką Fontanką. Nieopodal prospektu wybudowano też wiele świątyń i to nie tylko prawosławnych. Za najsłynniejsze uznaje się sobory na Krwi oraz Kazański podobny nieco do bazyliki świętego Piotra w Rzymie. Obok tych prawosławnych zlokalizowano też kościoły innych wyznań: szwedzki, holenderski(między Fontanką a Kanałem Gribojedowa) i ormiański. Francuski pisarz Alexandre Dumas nazwał Newski ulicą religijnej tolerancji.

Prospekt został nazwany imieniem Aleksandra Newskiego - XIII-wiecznego, rosyjskiego bohatera narodowego, księcia Nowogrodu, który w 1240 r. nad Newą odparł wojska szwedzkie. Dwa lata później wyzwolił Psków, a w 1547 r. został kanonizowany. W 1724 roku jego relikwię przewieziono do Ławry Aleksandra Newskiego na Newskim Prospekcie. Historia walczącego ze Szwedami w obronie Rusi Aleksandra Newskiego była szczególnie bliska Piotrowi Wielkiemu w dobie Wojny Północnej.

Petersburżanie są bardzo przywiązani do Newskiego Prospektu, o czym świadczy fakt, że propagowana po rewolucji przez komunistów nazwa aleja 25 października nigdy się nie przyjęła. Zaniedbywany w czasach radzieckich prospekt został poddany renowacji przed obchodami trzechsetlecia miasta w 2003 roku.

Newski Prospekt to także główna ulica handlowa miasta, spełnia funkcję reprezentacyjną. W dni świąteczne odbywają się tu pochody itp. Co nocy, i to nie tylko w czasie sezonu, tętni życiem: w restauracjach i klubach bawi się mnóstwo ludzi. A właściciele prześcigają się w coraz to nowych pomysłach, np. w jednym z klubów w centrum miasta co noc urządza się Sylwester i świętuje nadejście nowego roku. Bardzo popularny, także wśród Petersburżan jest dom towarowy Gostinnyj Dwor - jeden z pierwszych krytych pasaży na świecie. Na przepływających przez Newski Kanale Gribojedowa, Mojce i Fontance postawiono trzy mosty: Bankowski, Ludowy i Aniczkowski. Najbardziej popularny wśród turystów jest ten ostatni. Ozdobiony jest czterema brązowymi kompozycjami rzeźb pt. „Ujarzmienie konia przez człowieka”.

Spacer po Newskim warto podzielić na dwie części, co ułatwia przebiegająca wzdłuż prospektu linia zielona petersburskiego metra, krzyżująca się na tym odcinku z pozostałymi trasami kolejki. Jeżeli jesteśmy na krócej w Petersburgu, zwiedzanie prospektu można ograniczyć do spaceru po wewnętrznej części Newskiego(od placu Pałacowego do Fontanki - 1,5 km, bądź do pl. Wosstanija - 2,5 km). Szczególną uwagę warto zwrócić na(budynki w kolejności od Admiralicji, litera oznacza stronę, po której znajduje się dany obiekt):

Newski Prospekt 14: mur budynku szkoły (l) z napisem wykonanym podczas Blokady Leningradu w czasie II wojny światowej: Obywatele! Przy obstrzale artyleryjskim ta strona ulicy jest najniebezpieczniejsza.
Newski Prospekt 17: zaprojektowany przez Rastrellego barokowy Pałac Stroganowów (p).
Newski Prospekt 28: 5-piętrowy budynek Domu Książki (l) o charatkerystycznej, szklanej wieży.
Newski Prospekt 25: Sobór Kazański (p) naprzeciw Domu Książki, przy Kanale Gribojedowa. Świątynia zainspirowana bazyliką św. Piotra w Rzymie otacza kolumnadą Plac Kazański. Nad nawą główną soboru znajduje się wielka, pozłacana kopuła. W czasach radzieckich w soborze znajdowało się Muzeum Ateizmu i Religii. Dziś ponownie pełniący funkcje sakralne sobór Kazański jest zaliczany do najpiękniejszych świątyń miasta.
Most Bankowski na Kanale Gribojedowa, z którego rozciąga się widok na cerkiew na Krwi.
Newski Prospekt 33/1: Gmach Dumy (p) z czasów carskich, obecnie siedziba rady miasta.
Newski Prospekt 56/8: Delikatesy Jelisiejewów (l), niezwykle luksusowy sklep spożywczy założony na początku zeszłego stulecia. Ozdobiony witrażami, kunsztownymi ozdobami i rzeźbami sklep przyciąga wielu turystów. W latach 80. XX wieku sprzedawano tu towary deficytowe (przeznaczone dla węższego grona ludzi często związanych z władzą).
Ogród Katarzyny II (p) wraz z pomnikiem carycy i poniżej posągami 9 zasłużonych dostojników, m.in.: Orłowa, Potiomkina, Suworowa i Dierżawina.
Most Aniczkowski z czterema kompozycjami rzeźbiarskimi Ujarzmienie konia przez człowieka.
Newski Prospekt 39: barokowy Pałac Aniczkowa (p), drugi najstarszy pałac miasta. Obecnie mieści się tu Pałac Twórczości Młodych.
Newski Prospekt 41/42: Pałac Biełosielskich-Biełozierskich (p), z charakterystyczną ciemnoróżową fasadą pokrytą rzeźbami. Ma tu siedzibę centrum Informacji turystycznej oraz Muzeum Figur Wojskowych. Na wystawie znalazło się ponad 100 figur z historii Rosji i Petersburga.
Newski Prospekt 179/2 (plac Aleksandra Newskiego): Ławra Aleksandra Newskiego (p) to jeden z największych cmentarzy w Rosji. Tu znajdują się groby najznakomitszych artystów, pisarzy, naukowców, członków rodziny carskiej, wojskowych i innych dostojników. Zbudowana w 1713 roku Ławra upamiętnia stoczoną nad Newą przez Aleksandra Newskiego bitwę ze Szwedami.

Cerkiew Zmartwychwstania Pańskiego przy Kanale Gribojedowa, na Krwi

Cerkiew Zmartwychwstania Pańskiego (ros. храм Воскресения Христова) przy kanale Gribojedowa jest zbudowana w starym ruskim stylu, ściśle nawiązującym do cerkwi Wasyla Błogosławionego w Moskwie. Sobór został zbudowany w miejscu, gdzie 13 marca 1881 r. (a wg kalendarza juliańskiego 1 marca) został zabity car Aleksander II. Cerkiew wzniesiono dosłownie w poprzek ulicy. Aleksander II zginął z rąk rewolucjonistów z organizacji „Narodnaja Wola”, którym nie podobał się car-reformator. Warto dodać, że nie był to pierwszy zamach na jego życie (po wybuchu w Ermitażu i w pociągu). Budowa cerkwi trwała bardzo długo: od 1883 do 1907 roku, według projektu Alfreda Parlanda. Przyczyną opóźnień były malwersacje w sztabie budowy. Sam projekt był wówczas ostro krytykowany, dopiero po latach okazało się, że chram przyciąga turystów nie gorzej, niż inne wielkie atrakcje miasta. Petersburżanie nazwali świątynię „Okrwawionym Zbawicielem” albo krócej „cerkwią na Krwi”. Po latach komunizmu w Rosji sobór został ponownie otwarty w sierpniu 1997 r. po długiej blisko 30-letniej renowacji.

Widok na sobór z mostu Bankowskiego umieszczany na wszystkich folderach o Sankt Petersburgu uchodzi za niesamowicie malowniczy. Cerkiew jest jednym z symboli Sankt Petersburga. Wnętrze soboru jest ozdobione wieloma niezwykle pieczołowitymi mozaikami stworzonymi przez 30 najznakomitszych artystów ówczesnej Rosji (m.in. W. Wasniecowa, M. Niestierowa, A. Riabuszkina, W. Beliajewa i N.Charłamowa). Pokrywają one powierzchnię 7000 m² wnętrza tego marmurowego soboru. Wewnątrz znajduje się Muzeum Mozaiki, czynne w czwartki i piątki 11.00 - 18.00. Wstęp płatny.

Cerkiew jest otwarta codziennie z wyjątkiem śród od godziny 11.00 do 18.00. Blisko Soboru znajduje się duże targowisko z petersburskimi pamiątkami.

Więcej w Internecie na: http://www.cathedral.ru/saviour.

Wielki Pałac Peterhof

Peterhof (ros. Петергоф) znajduje się 29 km na zachód od centrum Sankt Petersburga nad brzegiem Morza Bałtyckiego. W latach 1944 - 1997 miasto nazywało się Pietrodworiec (ros. Pałac Piotrowy). Latem łatwo tu dotrzeć drogą morską z nabrzeża Anglijskaja albo z nabrzeża Pietrowskaja, wodolotem Meteor (podróż trwa około 40 minut, cena - dorośli: 350 rubli, dzieci: 220 rubli). Także z Dworca Bałtyjskiego kursują podmiejskie pociągi do stacji Nowy Peterhof. Do Peterhofu jeżdżą również autobusy spod dworca Bałtyjskiego linii 350, 351, 352 oraz 356. Nalezy wysiąść na 5. przystanku. Kursują też marszrutki: nr 424 spod stacji metro Awtowo oraz nr 224 spod stacji metro Leninskij prospekt. Kompleks pałacowy jest czynny codziennie z wyjątkiem poniedziałków. Każdy ostatni wtorek miesiąca to dzień sanitarny. Także znajdujące się na terenie obiektu łaźnia, pałacyk Montplaisir i pałacyk Piotra I są zamknięte w środy. Muzeum Wielkiego Pałacu jest otwarte od 10.30 do 17.00. Wstęp płatny.

Peterhof jest skarbem rosyjskiej i światowej architektury i sztuki. W przeszłości Wielki Pałac Peterhof był letnią rezydencją rodziny carskiej. Sam car, Piotr Wielki, zaprojektował układ pałacu. Wielki Pałac Peterhof jest nie bez przesady nazywany jednym z najpiękniejszych i najbogatszych pałaców całego świata. Nie ustępuje mu nawet Wersal czy Hofburg. Jest to tak niezwykły kompleks, że turyści zgodnie przyznają, iż można by tu przebywać bez końca.

Kompleks Peterhof to nie tylko sam pałac, ale także dwa przedzielone długim tarasem parki: Dolny i Górny. Peterhof nie bez przyczyny jest nazywany światową stolicą fontann. Na terenie całego parku o powierzchni blisko 600 ha znajdują się 144 fontanny, często złote, o 2000 strumieni wodnych. W parku znajdują się cztery zabytkowe kaskady. Cały zespół fontann wyrzuca łącznie 34 tys. litrów wody na sekundę (!). Ciekawe jest to, iż fontanny pałacu funkcjonują bez skomplikowanych urządzeń, pomp, ponieważ w konstrukcji parku Peterhof wykorzystano nierówności w terenie oraz naturalne źródła wodne, położone wyżej nad poziomem morza niż park w Peterhofie.

Niektóre fontanny tryskają wodą na niczego nie podejrzewających gości. Warto o tym pamiętać szczególnie przechadzając się wokół pałacyku Montplaisir. Tutaj woda leje się zza ławek czy spod alejek. Również sam pałacyk jest niemniej urokliwy. Położony jest tuż nad samym brzegiem Zatoki Fińskiej, a jego wnętrza są wyłożone flamandzkimi płótnami i przyozdobione chińskimi oraz holenderskimi detalami. Jednak brak tu wielkich złotych monumentów, tak charakterystycznych dla petersburskich pałaców, dlatego też Montplaisir sprawia wrażenie dość skromnego i przytulnego dworku. Bardzo tu lubił przebywać założyciel Petersburga - Piotr Wielki.

Najważniejszym budynkiem Peterhofu jest pochodzący z początków XVIII wieku pałac z dwoma małymi, ale jakże bogatymi cerkwiami. Wewnątrz tego budynku znajduje się mnóstwo komnat urządzonych w prawdziwie carskim stylu. Nie brak tu pamiątek po Piotrze Wielkim.

Przed frontem głównego pałacu Peterhofu znajdują się najwspanialsze fontanny parku - to tzw. Wielka Kaskada. Znajduje się tu 225 rzeźb i aż 64 fontanny. Główna z nich - fontanna przedstawiająca biblijnego Samsona otwierającego paszczę lwa wydobywa w górę 20-metrowy strumień wody. Ta niezwykle widowiskowa fontanna jest upamiętnieniem zwycięstwa Rosjan nad „szwedzkim lwem” pod Połtawą w dzień biblijnego Samsona w 1709 roku. Nieco dalej stoi bliźniacza fontanna, również wyobrażająca Samsona, jednak tym razem pokonującego potwora morskiego. To alegoria wygranej Rosjan ze Szwedami na morzu.

Polecam zobaczyć animacje i krótkie filmy o Peterhofie w Internecie. Na oficjalnej witrynie internetowej Peterhofu warto zobaczyć zdjęcia i animacje. Szczególnie godne polecenia są panoramy 360°, dostępne na stronie głównej.

Twierdza Pietropawłowska

Twierdza Pietropawłowska (ros. Петропавловская крепость) to najstarsza budowla w Sankt Petersburgu. Wchodzący w skład twierdzy sobór świętego Piotra i Pawła był do niedawna także najwyższym budynkiem w mieście. Od lat 60-tych ubiegłego stulecia największa jest petersburska wieża telewizyjna.

Budowę kompleksu rozpoczęto 16 maja 1703 r. Konstrukcję twierdzy nadzorował sam Piotr Wielki. Zbudowana w delcie Newy, uzbrojona w 300 dział twierdza miała stawić czoło szwedzkim okrętom wojennym. Jednak fort nigdy nie spełnił zamierzonej roli. Od 1720 roku twierdza była siedzibą miejskiego garnizonu i więzieniem politycznym. Jednym z pierwszych więźniów tego kompleksu był syn Piotra I - Aleksy, który został oskarżony przez ojca o spisek. W Twierdzy Pietropawłowskiej więziony był także Fiodor Dostojewski (w 1849 r.), Lew Trocki oraz Maksim Gorki (po rewolucji w 1905 r.), a także Polacy: Tadeusz Kościuszko i Julian Ursyn Niemcewicz. Zbudowany w latach 70-tych XIX wieku Bastion Trubiecki był głównym więzieniem fortu. Dziś znaczna część lochów, którym przywrócono pierwotny wygląd, jest dostępna dla zwiedzających.

Zlokalizowana na Wyspie Zajęczej Twierdza Pietropawłowska ma kształt sześciokąta. Na terenie fortu mieści się 6 bastionów. Początkowo były usypane z ziemi, później pokryto je drewnem (1703 r.), a następnie zabudowano w ciagu 30 lat kamieniem. Głównym budynkiem na obszarze fortu jest sobór świętego Piotra i Pawła. Sobór ten niczym nie przypomina ruskich, kopulastych świątyń i nawiązuje do architektury zachodnioeuropejskiej. Budynek zakończony jest pozłacaną 122-metrową iglicą, na której szczycie znajduje się figura anioła z wielkimi skrzydłami, trzymającego w ręce krzyż (zdjęcie po prawej stronie). Warto zobaczyć również barokowe wnętrze soboru - piękny jest wykonany z drewna złocony ikonostas. Wewnątrz soboru znajdują się też groby carów, od Piotra Wielkiego do Mikołaja II. W pobliskiej kaplicy, w której dziś mieści się Muzeum Historii Sankt Petersburga, chowano też członków carskiej rodziny.

Zamocowany pod złotą iglicą zegar ogłasza każdą godzinę wybiciem kurantów, a w południe z bastionu Naryszkina rozlega się wystrzał z armaty, co przyciąga wielu turystów. Uwagę zwraca również nietypowy, XX-wieczny pomnik Piotra Wielkiego przedstawiający siedzącego cara wyczerpanego ogromem wykonanej pracy i jakby zadumanego nad swym miastem.

Po drugiej stronie soboru znajduje się mały, pomarańczowy budynek. To Dom Łodzi Piotra Wielkiego. Niegdyś przechowywano tu łódź, którą pływał młody Piotr, ucząc się sztuki żeglugi. Łódź obecnie jest przechowywana w Głównym Muzeum Marynarki Wojennej przy placu Giełdowym.

Obiekty znajdujące się na terenie fortu otwarte są od godziny 11 do 17, a we wtorki do 16. Zamknięte są w środy i ostatnie wtorki miesiąca.

Pałac Admiralicji

Admiralicja (ros. Адмиралтейство) była jednym z pierwszych gmachów, jakie powstały w Sankt Petersburgu. Początkowo była to stocznia, gdzie budowano pierwsze statki floty bałtyckiej. Budynki Admiralicji w dzisiejszej postaci zbudowano w latach 1806-1823. Wcześniejszą jego formę wzniesiono już w 1704 r.

Architektura pałacu Admiralicji jest przykładem tradycyjnego, rosyjskiego imperialnego stylu. Gmach uważany jest za jedno z ważniejszych dzieł architektury europejskiej epoki klasycyzmu. Fasadę pałacu o długości 407 metrów zdobią liczne posągi i płaskorzeźby sławiące rosyjską flotę. Natomiast stworzony w 200. rocznicę urodzin Piotra Wielkiego (w 1872 r.) Park Aleksandrowski zdobią liczne rzeźby przestawiające znanych, rosyjskich artystów, pisarzy i naukowców. Frontalnie położona wieża pałacu zwieńczona jest złotą, 23-metrową iglicą i osiąga wysokość 72,5 m. Pałac Admiralicji, a w szczególności jego iglica, są doskonałymi punktami orientacyjnymi w mieście. To właśnie stąd zaczynają się dwa główne prospekty Sankt Petersburga: Newski i Wozniesienski oraz ulica Grochowaja. Już od rzeki Fontanki widać górującą nad miastem złotą iglicę pałacu. Na jej samym szczycie znajduje się wiatrowskaz z motywem fregaty, która stała się symbolem miasta. W czasach Związku Radzieckiego ów wiatrowskaz był herbem Leningradu.

W latach 40. XIX wieku stocznię znajdującą się dotychczas w budynku Admiralicji przeniesiono bliżej ujścia Newy, a sam pałac stał się siedzibą Sztabu Generalnego rosyjskiej floty. Od 1925 roku w gmachu Admiralicji mieści się Instytut Inżynieryjny Marynarki Wojennej. Pałac doznał wielu zniszczeń podczas II wojny światowej, gdy został uszkodzony ponad 50 strzałami. Niemcom zależało bowiem na zniszczeniu tego strategicznego budynku. Dziś, jak przed wiekami, Admiralicja jest symbolem Petersburga i floty rosyjskiej.

Sobór Izaaka Dalmatyńskiego

Sobór św. Izaaka (ros. Исаакиевский собор) jest największą świątynią w Sankt Petersburgu i drugą w Rosji(zaraz po niedawno odbudowanym moskiewskim soborze Chrystusa Zbawiciela). Sobór uznawany jest także za czwarty co do wielkości obiekt sakralny świata. Sobór świętego Izaaka Dalmatyńskiego był budowany przez prawie 40 lat(w latach 1818-1858) na podmokłym, niełatwym do tego typu inwestycji terenie. Ogromną budowlę postawiono na wbitych głęboko w ziemię drewnianych palach. Koszt budowy obiektu oszacowano wówczas na ponad 20 mln rubli.

Sobór świętego Izaaka jest bardzo dobrze dostrzegalny w wielu miejscach miasta, a nawet poza jego granicami, np. z Zatoki Fińskiej. Świątynia mierzy 97,6 m szerokości, 111,5 m długości, 101,9 m wysokości i uwieńczona jest wielką, pokrytą 100 kg czystego złota kopułą o promieniu 11 m (!). Sobór może pomieścić 13-14 tys. wiernych. Dziś jednak nie odbywają się tutaj nabożeństwa, wyjątkami są jedynie specjalne okazje święta, takie jak Boże Narodzenie czy Pascha. Sobór św. Izaaka pełni przede wszystkim rolę atrakcji turystycznej: znakomitego punktu widokowego oraz muzeum; szczególnie interesująca jest wystawa dotycząca historii budowy soboru. Taras widokowy soboru okala dookoła potężną wieżę z kopułą. I choć aby się tu dostać, trzeba przejść 300 schodów i stać w długiej kolejce, to panorama, jaka się stąd rozciąga, przyciąga każdego roku setki tysięcy turystów.

Wnętrze soboru zdobią nieprawdopodobnie drobne mozaiki i malowidła oraz wielki ikonostas. Co ciekawe, znajduje się tu rzadki w prawosławiu witraż ukazujący Chrystusa. Całą budowlę charakteryzuje ogromna ilość kolumn: z zewnątrz znajduje się ich aż 112, o wadze 114 ton każda. Wysokie na 17 metrów kolumny wykonane są z czerwonego granitu. Gmach otacza 12 alegorycznych monumentów apostołów dłuta Iwana Witali (zobacz galerię posągów >>)

Sobór świętego Izaaka otwarty jest codziennie, z wyjątkiem środy, od 11.00 do 18.00. Uwaga, po wejściu do soboru nie wolno kamerować ani fotografować. Oficjalna strona soboru: http://www.cathedral.ru

Miedziany Jeździec

Miedziany Jeździec (ros. Медный всадник) to konny pomnik Piotra I wzniesiony z inicjatywy Katarzyny II, która chciała upamiętnić swego wielkiego poprzednika. Polecony carycy rzeźbiarz - Étienne Maurice Falconet w 1766 roku rozpoczął prace nad figurą cara. Aby dokładnie przedstawić postać imperatora posłużył się pośmiertna maską Piotra I, a za model jeźdźca posłużył jeden z rosyjskich generałów.

Głowę cara pokrywa wieniec laurowy. Piotr Wielki ręką wskazuje w stronę Newy oraz gmachów Akademii Nauki i Twierdzy Pietropawłowskiej, co symbolizuje cele, do jakich dążył: rozwój handlu, nauki oraz wojska. Natomiast jego koń kopytami miażdży węża, który symbolizuje wrogów cara i reform. Piedestał posągu to potężna skała uformowana na falę morską. Ten wielki, ważący 1600 ton głaz znaleziony na wybrzeżu Zatoki Fińskiej był transportowany na miejsce przez 400 robotników w przeciągu 9 miesięcy. Po obu stronach głazu umieszczono napisy po rosyjsku oraz łacinie oznaczające: Piotrowi Pierwszemu Katarzyna Druga. Na uroczystości odsłonięcia monumentu 7 sierpnia 1782 roku, w setną rocznicę objęcia władzy przez Piotra Wielkiego, zjawiły się tysiące ludzi wraz z Katarzyną II i całą świtą, jednak wśród nich nie było samego Falconeta, który wpadł w konflikt z carycą i opuścił Rosję.

Zgodnie z XIX-wieczną legendą, dopóki Miedziany Jeździec stoi w centrum Sankt Petersburga, to miasto nie zostanie zdobyte przez wrogie wojska, ponieważ czuwał będzie nad nim jego założyciel. W czasie Blokady Leningradu pomnika nie ewakuowano, lecz zamknięto w drewnianej osłonie i osypano ziemią. Pomnik nietknięty przetrwał 900 dni oblężenia, a miasto bohatersko się obroniło.

Plac Pałacowy

Plac Pałacowy (ros. Дворцовая площадь) to jeden z centralnych punktów miasta. Z racji na to położenie był on wielokrotnie areną wielu ważnych wydarzeń. 9 stycznia 1905 roku (tzw. „Krwawa niedziela”) wojska carskie użyły siły do przybyłych na pokojową demonstrację robotników. Przez plac Pałacowy odbył się także rozsławiony przez Eisensteina szturm na Pałac Zimowy w październiku 1917 r. Plac Pałacowy zgodnie z koncepcją z 1910 roku miał zostać przekształcony w park z drzewami, kwiatami i fontannami. Na szczęście tych planów nie zrealizowano.

Dzisiaj Plac Pałacowy to jeden z centralnych punktów miasta. Jest miejscem wielu imprez kulturalnych. Petersburżanie na Placu Pałacowym witają również nowy rok. Ze strony południowej plac otacza zielonobiały, barokowy Pałac Zimowy (będący częścią muzeum Ermitażu). Dach gmachu zdobi w sumie 176 rzeźb. Natomiast po południowej stronie placu znajduje się gmach Sztabu Generalnego armii rosyjskiej w latach 1819-1829. Złożony z dwóch ramion (o długości 260 m) budynek jest zwieńczony łukiem z rydwanem zwycięstwa. Jest to kompozycja upamiętniająca wygraną Rosji nad wojskami napoleońskimi. Łuk stanowi przejście na pobliski Newski Prospekt. Z placu widoczny jest też sobór Izaaka Dalmatyńskiego oraz Pałac Admiralicji.

Drugim obiektem upamiętniającym wydarzenia z 1812 r. jest kolumna Aleksandra I (na zdjęciu po lewej) zbudowana w latach 1830-1834. Kolumna znajduje się w samym sercu placu. Jej granitową statuę wieńczy brązowy posąg anioła z krzyżem depczącego nogami węża. Rzeźba symbolizuje zmagania cara Aleksandra I z francuskim najeźdźcą. Kolumna została wykonana z jednej bryły granitu karelskiego o wadze 600 ton i mierze 48 m. Co ciekawe kolumnę postawiono w przeciągu niespełna dwóch godzin, przy użyciu wielkiej siły roboczej. Sam filar stoi na postumencie bez zamocowania, utrzymywany jest jedynie własną masą.

Smolny

Sobór Smolny (ros. Смольный собор) jest uznawany za jedną z najpiękniejszych świątyń w Sankt Petersburgu. Położony jest w zakolu rzeki Newy. Niegdyś był ściśle związany z władzami carskimi, później w 1917 roku stał się siedzibą główną komunistów podczas Rewolucji Październikowej. W czasach Związku Sowieckiego został zniszczony i przekształcony w muzeum.

Dziś Smolny jest świeżo po remoncie i choć w Rosji przyjęto nowy kurs polityki, nie planuje się przywrócenia mu roli sakralnej. Wykorzystano znakomitą akustykę budynku. Odbywają się tu koncerty i obrady. Barokowy budynek Smolnego doskonale łączy cechy architektoniczne rosyjskie i europejskie. Został zaprojektowany przez najwiekszego architekta Petersburga - Rastrellego. Z wysokiej na 68 metrów dzwonnicy Smolnego rozciąga się piękny widok na centrum Sankt Petersburga. W soborze Smolnym mieści się 6 000 ludzi. Jest to jeden z najwyżej położonych w tym rejonie punkt obserwacyjny miasta. W pobliskim Instytucie Smolnym odbywają się obrady władz miasta oraz znajduje się siedziba mera miasta.

Więcej w Internecie na: http://www.cathedral.ru/smolny.

Pałac Konstantynowski w Strelnie

Pałac Konstantynowski (ros. Константиновский дворец) w Strelnie znajduje się 19 km na zachód od Petersburga w połowie drogi do Pietrodworca. Pociągiem z Dworca Bałtijskiego można tu dojechać w 25 minut(stacja Strelna). Kursują tu też prywatne busy i taksówki(spod stacji metra Bałtijskaja lub Leninski Prospekt).

Budowę Wielkiego Pałacu rozpoczęto 22 czerwca 1720 r. na polecenie samego Piotra Wielkiego. Strelna była rezydencją cara w czasie, kiedy udawał się on do Kronsztadtu lub Oranienbaumu ze stolicy nad Newą. Początkowo Piotr Wielki chciał uczynić ze Strelny najznamienitszą z rezydencji przyćmiewającą francuski Wersal. Jednak wkrótce okazało się, że ulubionymi pałacami carów będą Peterhof i Carskie Sioło, a Strelna na zawsze pozostanie w ich cieniu. O wyznaczeniu Peterhofu jako pierwszej letniej siedziby Piotra I zaważył fakt, iż Strelna była źle przystosowana do instalacji fontann. Położony wyżej na skarpie Peterhof dawał możliwości skonstruowania niesamowitych struktur.

Podczas II wojny światowej Wielki Pałac Konstantynowski został zdewastowany przez hitlerowców. Długo pozostawał w złym stanie. W roku 1990 UNESCO wpisała architektoniczny kompleks Strelny na listę światowego dziedzictwa kulturowego zagrożonego całkowitym zniszczeniem. Renowację pałacu podjęto jednak dopiero w 2001 roku, już za rządów Władimira Putina. Prace restauratorskie ukończono na same obchody 300-lecia miasta Sankt Petersburga. Wówczas w kompleksie pałacowym zamieszkało ponad 50 wysokich gości, którzy przybyli na obchody z całego świata.

Wielki Pałac Konstantynowski stanowi miejsce zamieszkania prezydenta Rosji podczas jego wizyt w Sankt Petersburgu. Odbywają się tu także spotkania polityków szczebli państwowych, fora naukowe, biznesowe, jak i pokazy mody i świąteczne bankiety. Prawdopodobnie w Pałacu Konstantynowskim mieszkać będą mieszkać goście zjazdu wielkiej ósemki(G8) w 2006 roku, kiedy to szczyt tej grupy będzie odbywał się w Sankt Petersburgu.

Strelna położona jest na płaskim brzegu Zatoki Fińskiej. Park z kompleksem poprzecinany jest kanałami biegnącymi wzdłuż ramion pałacu. W komnatach pałacu można obejrzeć wystawę sztuki XVII i XVIII wieku, a także pamiątki po dynastii Romanowów. Niezwykle interesująca jest też kolekcja win, jaka znajduje się w pałacu. Zgromadzono 13 tysięcy butelek wina o łącznej wartości 20 mln rubli. W piwnicach oferowana jest jego degustacja.

Wielki Pałac otwarty jest w godzinach od 10.00 do 18.00, wycieczki organizowane są co godzinę. Pałac jest otwarty codziennie z wyjątkiem środy i specjalnych okazji(zjazdów, wizyt samego prezydenta w Strelnie itp.).

Pałac Konstantynowski w Internecie na: http://www.konstantinpalace.com
O zjeździe G-8 w Strelnie: http://g8russia.ru.

Krążownik „Aurora”

Krążownik „Aurora” (ros. Крейсер „Аврора”) to jeden z symboli Petersburga. W czasach leningradzkich był atrakcją ukazywaną na równi z carskimi pałacami i „zabytkami cerkiewnymi”. „Aurora” jest symbolem Rewolucji Październikowej, która zapoczątkowała epokę Związku Radzieckiego. Z okrętu dnia 7 listopada(25 października wg kalendarza juliańskiego) o godzinie 21.45 oddano wystrzał z działa dziobowego, co dało sygnał do szturmu na Pałac Zimowy.

Mimo wielkiej sławy okrętowi brak jest jednak większych osiągnięć: jedyna bitwa, jaką stoczył, to starcie pod Cuszimą 27 i 28 maja 1905 r. w czasie wojny japońsko-rosyjskiej (1904-1905). Po klęsce, jakiej doznała tam rosyjska flota, krążownik schronił się w amerykańskiej bazie wojskowej w Manili na Filipinach. Po naprawieniu szkód „Aurora” powróciła do Rosji, gdzie następnie pełniła rolę jednostki szkoleniowej. Okręt brał także udział w walkach na Bałtyku z niemiecką flotą w czasie I wojny światowej. W lutym 1917 r. załoga okrętu przeszła na stronę rewolucjonistów, a na pokładzie jednostki powołano Komitet Rewolucyjny. W 1922 r. krążownik znów zaczął pełnić funkcje szkoleniowe na Morzu Bałtyckim. Podczas II wojny światowej załoga jednostki brała udział w Blokadzie Leningradu, a działa artyleryjskie „Aurory” użyto do obrony przeciwlotniczej miasta. Sam okręt już na początku wojny niemiecko-radzieckiej został uszkodzony i osadzony na dnie w porcie Oranienbaumu (obecnie Łomonosow) 40 km na zachód od Leningradu. W 1944 r. zatopiony krążownik został wydobyty z wód akwenów portowych i odremontowany. Od 1948 r. ponownie pełnił zadania szkoleniowe. W 1956 r. został przekształcony w muzeum i na stałe zakotwiczony w Petersburgu.

Obecnie „Aurora” zakotwiczona jest przy Nadbrzeżu Piotrogrodzkim na Wielkiej Newie, blisko mostu Sampsonijewskiego. Muzeum na pokładzie krążownika, ukazujące jego historie i uzbrojenie, otwarte jest od 10.30 do 16.00 codziennie z wyjątkiem poniedziałków i piątków. Wstęp bezpłatny.

Fasady Sankt Petersburga

Petersburg to ważny ośrodek turystyczny Europy. Za główne atrakcje miasta uznaje się Ermitaż oraz kompleksy pałacowo-parkowe w Peterhofie i Carskim Siole. Zachwyt wzbudza też ogrom i rozmach miasta. Jednak na pytanie, co szczególnie podoba się w Sankt Petersburgu, turyści zazwyczaj wskazują na ogólny charakter miasta. A co go buduje?

Fasady Sankt Petersburga (ros. Фасады Санкт Петербурга) były obiektem zachwytu pisarzy, niezwykle podobają się też turystom. Zgodnie z carskim ukazem sięgającym czasów, kiedy Petersburg był jeszcze małym grodem, wszystkie fasady domów miały być budowane frontalnie do ulic i kanałów, dzięki czemu zabudowa miasta jest niezwykle usystematyzowana i zwarta. Wrażenie, jakie wywołują kręte kanały otoczone długimi ścianami fasad, jest naprawdę niesamowite. Szczególnie, gdy w Petersburg odwiedzamy po raz pierwszy. Czy to nad Newą, czy wzdłuż prospektów, wszędzie można podziwiać stare kamienice przeplatane złotymi cerkwiami, kanałami oraz wielkimi pałacami. Ogrom historycznego centrum „północnej stolicy Rosji” przyćmiewa nawet osławione przez turystów i przewodniki miasta Europy Zachodniej. Sankt Petersburg może pod tym względem konkurować z Paryżem czy Brukselą.

W 2005 r., aby odświeżyć fasady petersburskich domów, rozpoczęto program Fasady Sankt Petersburga. Kampania ta ma na celu lifting zabytków znajdujących się w historycznym centrum Sankt Petersburga i przywrócenie wielu obiektom barwy, jaką zatraciły w szarych czasach Leningradu, bowiem za czasów Związku Sowieckiego stosunkowo mało funduszy przeznaczano na utrzymanie carskiej stolicy i wiele budynków przemalowywano właśnie na szaro.

Na restaurację petersburskich fasad w 2005 roku przeznaczono blisko pół miliarda rubli. W zeszłym roku odremontowano fasady blisko 144 budynków. W 2006 roku w czasie już II etapu programu Fasady Sankt Petersburga zamierza się odnowić blisko 173 budynki za sumę 763 mln rubli. Program zakłada odnowę frontów łącznie 365 obiektów w historycznym centrum miasta. Sprawę remontu wnętrz budynków pozostawia się dzierżawcom kamienic.