Czym są białe noce?
Białe noce występują na obszarach powyżej 54º 33' szerokości geograficznej północnej i południowej. W lecie na tych obszarach zmierzch i świt tak się wydłużają, że łączą się ze sobą. Mrok nocy wcale nie występuje. Ze względu na fakt wysunięcia danego obszaru ku północy/ południu Ziemi, okres pomroku może mieć różnoraki charakter.
Wyróżnia się trzy rodzaje pomroku. Jeżeli Słońce chowa się poniżej horyzontu na wysokość do 6º, wyróżniamy wówczas świt/ zmierzch cywilny. W tym czasie wskutek rozpraszania promieni słonecznych jest dostatecznie jasno, aby przy bezchmurnej pogodzie móc czytać książkę. Jeżeli Słońce schodzi na wysokość 6º - 12º poniżej horyzontu, dostrzega się jedynie zarysy obserwowanych przedmiotów, a żeglarze widzą jedynie kontury wybrzeży i postury innych statków, stąd okres ten zwany jest świtem/ zmierzchem nautycznym (łac. nauta znaczy żeglarz). W sytuacji znajdowania się Słońca na wysokości 12º-18º poniżej linii horyzontu, światło słoneczne przeszkadza w obserwacji ciał niebieskich, z tej przyczyny zwie się ten okres świtem/ zmierzchem astronomicznym. Występowanie poszczególnych typów zmierzchu i świtu jest uzależnione od szerokości geograficznej oraz czasu obserwacji.
Poniższa tabela ukazuje długość trwania zmierzchu i świtu cywilnego w minutach dla 60º szerokości geograficznej (czyli m.in. w Petersburgu):| dzień w roku | czas (w minutach) |
| 21 I | 52 |
| 21 II | 44 |
| 22 III | 43 |
| 21 IV | 50 |
| 21 V | 69 |
| 21 VI | 106 |
| 21 VII | 69 |
| 21 VIII | 45 |
| 23 IX | 40 |
| 22 X | 42 |
| 22 XI | 50 |
| 22 XII | 58 |
Białe noce w Sankt Petersburgu
Położenie Petersburga na północy Europy, na równoleżniku 60° N determinuje występowanie tzw. białych nocy. Dzięki wysokiej wartości szerokości geograficznej, Słońce na przełomie lata i wiosny nie chowa się na długo za horyzontem. Najdłuższy dzień w roku w Petersburgu trwa blisko 19 godzin. Jednak także w pozostałe 5 godzin, mimo nastania zmierzchu, na głównych ulicach i prospektach Petersburga turystów nie brakuje. Wielu z nich przychodzi nad Newę, aby podziwiać otwieranie mostów, mimo późnej pory (zobacz grafik otwierania mostów). W czasie białych nocy ulice Petersburga są pełne ludzi. Tak o 12 w południe, jak i w północ po Newskim Prospekcie spaceruje wielu turystów i petersburżan. Petersburskie białe noce są osławione przez wielu poetów i pisarzy. Były one natchnieniem dla Fiodora Dostojewskiego do stworzenia - jak to sam określił - »powieści sentymentalnej ze wspomnień marzyciela«, opowiadania »Białe noce«.
Białe noce trwają od 25 maja do 16 lipca, a ich apogeum przypada na okres od 11 czerwca do 2 lipca. Szczególnie pięknie prezentują się białe noce podczas dobrej pogody, kiedy to nad 300-letnim Petersburgiem, nad setkami petersburskich mostów, złotych kopuł, zabytków, góruje to jasne, to różowe niebo.